Xé rào

Không mất quá nhiều thời gian để tìm một "ông chủ chân đất". Nhưng lại không dễ gặp vì tối ngày các ông cặm cụi với công việc. Từ khi làm ông chủ chẳng bao giờ có nữa cái “tháng ba ngày tám” chơi dài, tối ngày lai rai như phần đông nông dân nông thôn bây giờ. Điều đó thật dễ hiểu, quy luật cơ chế thị trường hiện nay là vậy, làm vài ba sào ruộng chả cần lo nghĩ nhiều, nhưng làm mấy chục ha thì ngủ chẳng ngon, lơ đễnh một chút là trắng tay như chơi.

Hơn 10 năm trước, khi nhà nước chia cho 5 sào ruộng, vui thì thật nhiều, nhưng làm sao để 5 sào ruộng đó giúp gia đình mình khá lên thì Bùi Đăng Thoa bó tay. Gắn bó với gia đình làng xóm lắm, nhưng anh đành bỏ làng đi xuất khẩu lao động. Trở về, mang theo đô la và tư duy, cách làm của người Tây, nhưng làng quê anh – Phù Chẩn, Từ Sơn (Bắc Ninh) thì vẫn vậy. Chỉ có một số ít hộ khá lên là nhờ buôn bán, hoặc bỏ quê ra thành phố làm thuê mà có. 

Những cuộc nhậu lai rai ở làng Phù Chẩn dần có ý nghĩa hơn khi những tư duy làm ăn mới của nhóm người khá giả này trở thành những câu chuyện chính. Rồi, họ đã tìm được tiếng nói chung. Thoa cùng 25 hộ dân lập quy hoạch, phương án tích tụ đất phát triển nông nghiệp hàng hoá đệ trình lên xã, huyện. Giá cả thuê đất do người dân tự thoả thuận. Mất rất nhiều công chuẩn bị, cuối cùng xã trả lời: “Không. Huyện không cho làm”. Không từ bỏ ý định, Thoa vào hẳn khu vực đất trồng màu của dân thuê để tích tụ. Dù là khu đất sinh lời nhất của dân, vì mỗi năm dân làm được 2 vụ lúa và 1-2 vụ màu nhưng khi Thoa trả 200kg thóc/sào/vụ, người dân đồng ý nhượng đất ngay. Với giá hiện tại, dân thu được 1,2 triệu đồng/sào/vụ. Trên 90 hộ dân ở đây không phải cuốc một nhát cuốc nào cũng có 1,2 triệu đồng/vụ. Nhà nhà cho thuê đất phấn khởi.

Với diện tích 2 ha, Thoa đưa vào trồng rau sạch đăng ký quy trình quản lý chất lượng. Rau sản xuất ra không đủ bán. 15 lao động là nông dân cho thuê đất nhiều được ông chủ mới thuê với giá 60 ngàn đồng/ngày công. Thoa khẳng định: “Tích tụ được đất, làm là thắng”. Trên mảnh ruộng ấy giờ đang sinh lời hàng trăm triệu đồng/ha so với trước đây chỉ vài chục triệu đồng. Người tích tụ và người cho thuê đều bỏ túi những khoản lợi nhuận lớn hơn. Thực tế đó là cách người khá giả đang “kéo” người nghèo lên. Chả thế mà, ở Phù Chẩn hiện nay xuất hiện nhiều mô hình như thế.

Khi công nghiệp vào Phù Chẩn lấy đất nông nghiệp làm nhà máy, với giá đền bù 25 triệu đồng/sào, đa phần người dân đã không đồng ý. Họ bảo, giờ cho thuê, mỗi vụ được 1,2 triệu đồng, lại có công ăn việc làm, mà bán vĩnh viễn chỉ được có 25 triệu nhưng không có công ăn việc làm, thiệt thế dân chấp nhận sao nổi? Để có tư cách pháp nhân đăng ký chất lượng và tạo sự tin tưởng của người tiêu dùng, Thoa đã thành lập Cty sản xuất rau. Hiện tại, Thoa đang định thuê thêm 8 ha đất để mở rộng sản xuất tại xã bên cạnh, thuộc huyện Gia Lâm (Hà Nội). Người dân ở đây thì chờ Thoa từng ngày đến để giao đất, trong khi công nghiệp về thì họ… “đuổi đi”. “Chẳng phải có công nghiệp chúng tôi mới CNH được quê mình. Mà sản xuất nông nghiệp chúng tôi cũng CNH được”-Thoa khẳng định.  

Hạn điền chỉ sinh ra tá điền

Ở xã Minh Châu, Tân Châu, huyện Khoái Châu (Hưng Yên), hay nhiều nơi trên đất nước đã, đang và sẽ hình thành những Cty như thế. Và, nó chứng minh một điều rằng, có Cty, sản phẩm trên đất được tích tụ mới đến được thị trường, mới mặc cả được với thị trường. Lợi nhuận lớn mang lại không chỉ có ông chủ Cty được hưởng mà cả người lao động trên đó, một phần chính là người cho thuê đất, được hưởng. Liệu có lợi ích nào lớn hơn thế không? Xin khẳng định rằng, những ông chủ đất trực canh như thế, khác hẳn với địa chủ ngày xưa.

Tại hội thảo góp ý cho đề án phát triển toàn diện Nông nghiệp – Nông thôn – Nông dân, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Nguyễn Minh Nhị phân tích: “Sở dĩ chất lượng lúa gạo nước ta kém nhiều nước trong khu vực là có nguyên nhân sâu xa từ chính sách hạn điền. Hạn điền đang kìm hãm quá trình sản xuất lớn. Ruộng đất cứ manh mún thì chỉ có thể sinh ra các tá điền chứ không thể sinh ra được doanh nhân trong nông nghiệp. Không có những người có đầu óc, biết quản lý, am hiểu thị trường, tổ chức sản xuất thì nền nông nghiệp của nước ta sẽ muôn đời lệ thuộc”. 

Ai cũng hiểu rằng, tích tụ ruộng đất, nông thôn sẽ xuất hiện những nông dân không còn ruộng. Nhưng qua những điều tra thực tế cho thấy, những người không còn ruộng không phải là những người khổ. Nhiều chuyên gia khi phân tích đánh giá về điều này khẳng định: “Sẽ không có “xung đột” xảy ra vì chắc chắn rằng, những người có ít ruộng sẽ bán hoặc cho thuê ruộng của mình trên tinh thần tự nguyện sau khi đã hạch toán chi li”.

Những Cty sản xuất nông nghiệp như chúng tôi đã đề cập ở trên ra đời thì nhu cầu tích tụ đất đai sẽ còn lớn và chắc chắn sẽ có nhiều Cty như thế xuất hiện ở mỗi vùng. Khi đó, nó kéo theo chế biến, dịch vụ, kho tàng…, lao động nông nghiệp được thu hút vào đây không ít. Như thế, công nghiệp hoá sẽ từ đây mà hình thành trên chính nền tảng của nông nghiệp nông thôn chứ không phải hình thành nhờ hàng ngàn héc ta đất làm nông nghiệp được giao cho làm nhà máy xí nghiệp, đền bù dân một cái giá bèo bọt.

Theo Hoinongdan